راگه‌یه‌ندراوێك له‌ كه‌شناسی هه‌رێمه‌وه‌


نەتەوە  |   10:52:52 2018-03-19  |   (4,261) جار خوێندراوەتەوە

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كه‌شناسی هه‌رێم ئاشكرای ده‌كات، "لە رووی فەلەكناسییەوە، بەیانی رۆژی سێشەممە 20 ی ئادار، یەكەم رۆژی وەرزی بەهارە". 
A+    A-

 

به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی كه‌شناسی و بومه‌له‌رزه‌زانی هه‌رێم له‌ راگه‌یه‌ندراوێكدا بڵاویكردۆته‌وه‌، "بەیانی، سێشەممە 2018.3.20 زەوی دەگاتە یەكێ لە خاڵە هەرە ناودارەكانی خۆی لە كاروانی خولانەوەی بەدەوری خۆردا، ئەویش خاڵی (هاوسەنگبوونی بەهاریی) ە كە لە هەمان كاتدا مانای یەكسان بوونی تەواوی ماوەی نێوان شەوو رۆژ بۆ 12 بە 12 كاتژمێرو بە پێوانە فەلەكییەكان ماوەی نێوان خۆرو زەوی لەو رۆژەدا دەگاتە نێوەندی دووریی، كە 149 ملیۆن و 600 هەزار كیلۆمەتر.


ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌ڕوو، (هاوسەنگبوونی بەهاریی – Vernal Equinox) كە لە 20 یان 21 یان لە 22 ی ئاداری هەموو ساڵێك دووبارە دەبێتەوە، تیشكی خۆر تیایدا بە شێوەیەكی 100% ی دەكەوێتە سەر (هێڵی یەكسانی)، چونكە بەپێی لاری تەوەری خولانەوەی زەوی لەسەر خولگەكەی بەدەوری خۆردا بە ئاستی 23 پلە، تیشكی خۆر هەڵبەزین و دابەزین دەكات لەسەر هەردوو نیوەگۆیەكانی باكوورو باشووردا، بەمەش لەنیوەگۆی باكووردا (وەرزی بەهار) دەست پێدەكات و لەهەمان كاتدا (یەكسانبوونی پاییزی) لەنیوەگۆی باشووردا دەست پێدەكات، واتە لە وڵاتەكانی باشووری هێڵی كەمەری زەوی دەستپێكی پاییزە. 


له‌ راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ی كه‌شناسیدا هاتووه‌، لە 20 ئاداردا، خۆر رێك لەسەر خاڵی جوگرافی 90 ی رۆژهەڵاتەوە هەڵدێت، كە ئەمەش زۆر گرنگە بۆ ئەو كەسانەی كە دەیانەوێت بەشێوەیەكی زۆر ورد ئاڕاستەی رۆژهەڵات دەستنیشان بكەن، كە لەهەمان كاتدا لە هەمان خاڵی رۆژئاواشدا ئاوادەبێت و هەمان سوودی هەیە بۆ دۆزینەوەی وردی ئاڕاستەی رۆژئاوا. 


رونیشكراوه‌ته‌وه‌، كەواتە لە رووی فەلەكییەوە ئەم دیاردەیە، بەیانی رۆژی سێشەممە 20 ی ئاداری 2018 كاتژمێر 07:15 ی ئێوارە بەكاتی هەرێمی كوردستاندا روودەدات، بەڵام بۆ ئێمەی گەلە كورد لە رۆژی 21 ی ئاداری هەموو ساڵێك دەبێتە ئاهەنگی دەستپێكی وەرزی بەهارو بێگومانیش لامان بە (نەورۆز) ناسراوە. 


له‌ كۆتایی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا ئاماژه‌ به‌وه‌كراوه‌، لە رووی زانستییەوە، لە ساڵی 2010 تا 2020، هەموو دیاردەكانی (هاوسەنگبوونی بەهاریی – Vernal Equinox) لە 20ی ئاداردا روویانداوەو روودەدەن.


 
















زۆرترین بینراوەکان